Δημιούργησα αυτό το blog όταν έμεινα άνεργη. Αντιλαμβάνομαι τον εαυτό μου ως άνεργη του/λόγω ευρώ - δηλαδή ως eurounemployed. Γιατί; Τις παραμονές της εισόδου της Ελλάδας στο ευρώ, κυριαρχούσε μια ρητορική περί "ισχυρής Ελλάδας" και συμμετοχής της στον "πυρήνα της Ευρώπης" που θα έφερνε πλούτο - η οποία όμως δεν εξηγούσε πώς θα έρθει ο πλούτος. Τότε δεν έκανα οικονομικά, οπότε ρώτησα σχετικά φίλιες δυνάμεις οικονομικών συντακτών. Μου απάντησαν πως η συμμετοχή σε μια νομισματική ένωση αυξάνει τον συνολικό πλούτο, άρα επωφελούνται όλοι. Έστω, είπα, αλλά από τη στιγμή που ειδικώς η χώρα μας εισάγει όλο και περισσότερα από όσα εξάγει και χάνει διαρκώς παραγωγή, πώς θα ωφεληθεί από την ΟΝΕ; Κι αν αυτό γίνεται συνεχώς, δεν θα μας τελειώσουν κάποτε τα ευρώ; Πήρα μια απάντηση του τύπου "αυτό δεν έχει σημασία στα πλαίσια μιας νομισματικής ένωσης", η οποία δεν με ικανοποίησε. Πολλά χρόνια μετά, μάθαμε όλοι μας βιωματικά πως μια οικονομία με τα χαρακτηριστικά της ελληνικής, με τη συμμετοχή της σε μια νομισματική ένωση όπως η ΟΝΕ, υπερχρεώνεται και καταλήγει σε χρεοκοπία. Κι εγώ έμαθα ότι τα φαινομενικά απλοϊκά ερωτήματα που έθετα το 1999 περιέγραφαν το πρόβλημα του ισοζυγίου πληρωμών, που αποτέλεσε ένα από τα μείζονα προβλήματα του ευρώ, μια από τις βασικότερες αιτίες της κρίσης και το οποίο είχε συζητηθεί εκτεταμένα μεταξύ των οικονομολόγων κατά τη δεκαετία του 1990, όταν μεγάλο μέρος των δεινών που ζούμε σήμερα είχε προβλεφθεί - αλλά οι αλαζόνες πολιτικοί δεν έδιναν σημασία.
Να τι έγραφε ο οικονομολόγος Wynne Godley το 1992: "Τι θα συμβεί αν μια ολόκληρη χώρα – μια εν δυνάμει περιοχή σε μια πλήρως ολοκληρωμένη ένωση – υποστεί διαρθρωτική ύφεση; Όσο αυτή η χώρα αποτελεί ανεξάρτητο κράτος έχει τη δυνατότητα να υποτιμήσει το νόμισμά της. Στη συνέχεια μπορεί να συνεχίσει την οικονομική της δραστηριότητά επιτυχώς με πλήρη απασχόληση αν υποθέσουμε ότι ο κόσμος δεχτεί τις απαραίτητες μειώσεις στα πραγματικά του εισοδήματα. Σε μια οικονομική και νομισματική ένωση όμως, αυτή η δυνατότητα εμφανώς χάνεται και οι προοπτικές της χώρας επιβαρύνονται σοβαρά, εκτός κι αν υπάρξουν σοβαροί ομοσπονδιακοί δημοσιονομικοί διακανονισμοί που θα αναλάβουν να εκπληρώσουν έναν αναδιανεμητικό ρόλο (...). Αν μια χώρα ή μια περιοχή δεν έχει τη δυνατότητα να υποτιμήσει το νόμισμά της και δεν επωφελείται από ένα σύστημα δημοσιονομικών μεταβιβάσεων, δεν υπάρχει τίποτα που να μπορεί να σταματήσει μια διαδικασία σωρευτικής και ακραίας ύφεσης η οποία θα οδηγήσει στο τέλος στη μετανάστευση ως το μόνο εναλλακτικό δρόμο στη φτώχεια ή την πείνα". (Wynne Godley, Maastricht and All That. LRB,Vol 14. Nο 19 1992).

Τρίτη, 4 Σεπτεμβρίου 2012

Το ΤΤ απαξιώνεται από την κυβέρνηση σε πλήρη αδιαφάνεια. Στα κάγκελα οι μικρομέτοχοι


Ραγδαίες και άκρως αδιαφανείς είναι οι εξελίξεις που δρομολογούνται αναφορικά με την τύχη του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου. Αργά τη νύχτα της Τετάρτης, 29 Αυγούστου, κατά την παρουσίαση του νομοσχεδίου για την ανακεφαλαιοποίηση του τραπεζικού συστήματος στη Βουλή, ο υπουργός Οικονομικών Γ. Στουρνάρας δήλωσε με κάθε επισημότητα ότι ‘το ΤΤ δεν είναι βιώσιμο’ στέλνοντας την άλλη μέρα τη μετοχή στα τάρταρα  (-30%) και βγάζοντάς την εκτός διαπραγμάτευσης. Οι διαρροές που κυκλοφορούν στην αγορά μας προδίδουν έναν κυβερνητικό σχεδιασμό για τη μεταβίβαση του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου σε κάποια από τις τέσσερις συστημικές τράπεζες με πλήρες σάρωμα των χιλιάδων μικρομετόχων που στήριζαν την καλύτερη έως πρότινος τράπεζα της Ελλάδας, οι οποίοι βεβαίως έχουν βρεθεί πια στα κάγκελα.

Ας πάρουμε όμως τα πράγματα με τη σειρά. Στις αρχές αυτής της εβδομάδας έγινε γνωστό ότι η κυβέρνηση σχεδιάζει να προωθήσει άμεσα την πώληση του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου ως δείγμα γραφής στο πεδίο των αποκρατικοποιήσεων προς την τρόικα των δανειστών. Η αντίστροφη μέτρηση για την  ιδιωτικοποίηση του ΤΤ ξεκίνησε την Τρίτη 28 Αυγούστου, όταν ο γ.γ. του υπουργείου Οικονομικών κ. Μέργος ενημέρωσε ξαφνικά τον πρόεδρο του ΤΤ Κλ. Παπαδόπουλο ότι δεν θα δοθεί στο ίδρυμα άλλη παράταση για την ανακοίνωση των οικονομικών αποτελεσμάτων του έτους 2011 πέραν της Παρασκευής 31 Αυγούστου.

Τι σήμαινε αυτό; Ότι το υπουργείο Οικονομικών είχε αποφασίσει να υποχρεώσει το ΤΤ να δημοσιεύσει αρνητικά αποτελέσματα καθώς το ελληνικό δημόσιο ως βασικός μέτοχος δεν είχε ξεκαθαρίσει το θέμα της ανακεφαλαιοποίησης του – σε αντίθεση με τις τέσσερις άλλες ιδιωτικές λεγόμενες συστημικές τράπεζες ΕΤΕ, Alpha Bank, Eurobank και Πειραιώς οι οποίες δημοσίευσαν αποτελέσματα μόνο αφού εξασφάλισαν ότι θα συμπεριλάμβαναν  προκαταβολικά στον ισολογισμό τους τα κεφάλαια που θα έπαιρναν από το πρώτο πακέτο του ΤΧΣ ύψους 18 δις ευρώ συν ένα φορολογικό μπόνους που μειώνει τις ζημιές από το PSI ώστε να εμφανίζουν θετικά ίδια κεφάλαια. Τι σημαίνουν λοιπόν όλα αυτά; Ότι  η κυβέρνηση επέλεξε ως ‘λύση’ για το ΤΤ να το βάλει να δημοσιεύσει ισολογισμό με ζημιές ύψους 3.5 δις ευρώ και αρνητικά ίδια κεφάλαια – αποκλειστικά λόγω των διαγραφών του  PSI – γνωρίζοντας πολύ καλά ότι με μια τέτοια κίνηση η μετοχή θα κατέρρεε, θα αποσυρόταν από το ταμπλό, το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο θα απαξιωνόταν και δεν θα μπορούσε πια να ανακεφαλαιοποιηθεί ή να πουληθεί, θα έσπαγε υποχρεωτικά σε καλή και κακή τράπεζα, με αποτέλεσμα οι μέτοχοι να χάσουν τις περιουσίες τους.

Την ίδια μέρα, την Τρίτη, εμφανίστηκαν και οι πρώτες διαρροές που προμήνυαν σπάσιμο του ΤΤ σε καλή και κακή τράπεζα, καθώς τα στελέχη του υπουργείου Οικονομικών που συνομιλούσαν με δημοσιογράφους τους έλεγαν μεν ότι η κυβέρνηση σε συνεργασία με την τρόικα θα δει όλα τα πιθανά σενάρια, ανακεφαλαιοποίση, πώληση ή σπάσιμο σε καλή και κακή τράπεζα, αλλά πως το πιθανότερο εξ αυτών ήταν η προκήρυξη διαγωνισμού για την πώληση του καλού κομματιού του ΤΤ σε μια από τις τέσσερις συστημικές τράπεζες.

Το δεύτερο βήμα έγινε το βράδυ της Τετάρτης στη Βουλή, όπου κατά την παρουσίαση του νομοσχεδίου για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών ο Υπουργός Οικονομικών Γ. Στουρνάρας δήλωσε ότι ‘η Τράπεζα της Ελλάδας και το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας κρίνουν το ΤΤ μη βιώσιμο’. Ο καυγάς που ακολούθησε μεταξύ του κ. Στουρνάρα και του Παν. Λαφαζάνη ήταν οξύς και ουσιαστικός. Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ επιτέθηκε κατά του ΥΠΟΙΚ, υποστηρίζοντας πως συνειδητά απαξιώνει με τις δηλώσεις του το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο, με αναμενόμενες συνέπειες την κατάρρευση της μετοχής του και την έξοδό του από το Χρηματιστήριο και σωστά τόνισε ότι το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο είναι πιο βιώσιμο από τις άλλες τράπεζες. "Αφού κουρέψατε τα ομόλογα του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου, θέλετε να δημοσιοποιήσετε την αρνητική του θέση; Γιατί το κάνετε αυτό;" ρώτησε τον υπουργό ο Π. Λαφαζάνης και του ζήτησε επιτακτικά να ανακαλέσει την απόφασή του.  "Το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο είναι βιώσιμο. Περισσότερο από άλλες τράπεζες. Ανακεφαλαιοποιήστε το. Θα καταρρεύσει η μετοχή του με αυτά που κάνετε. Θα βγάλετε το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο εκτός χρηματιστηρίου και δεν θα μπορέσει να επανακεφαλαιοποιηθεί", είπε. Κι αμέσως μετά ο Π. Λαφαζάνης έθιξε το ακόμη πιο ακανδώθες θέμα της αδιαφάνειας περί την πραγματική θέση και τις ζημιές των ελληνικών τραπεζών, αφού τα αποτελέσματα των εκθέσεων της Blackrock έχουν παραμείνει επτασφράγιστο μυστικό. «Χαρακτηρίζετε το ΤΤ μη βιώσιμο, ενώ αποκλείετε τη Βουλή από τις εκθέσεις βιωσιμότητας. Η Τράπεζα της Ελλάδος αρνείται να δώσει τα στοιχεία αυτά στη Βουλή κάνοντας λόγο για επαγγελματικό απόρρητο», κατήγγειλε ο Π. Λαφαζάνης. «Έχετε δει εσείς τις εκθέσεις αυτές, ή απλώς μεταφέρετε στη Βουλή τις εκτιμήσεις;» ρώτησε με τη σειρά του ο Ν. Μαριάς από τους Ανεξάρτητους  Έλληνες. «Δεν τις έχω δει γιατί ο νόμος δεν μου το επιτρέπει. Αρμόδια κατά το νόμο είναι η εποπτική αρχή και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα»,  απάντησε ο Γ. Στουρνάρας.

Κι όταν βεβαίως ξημέρωσε η μέρα χτες κι άνοιξε το Χρηματιστήριο, ω του θαύματος!, η μετοχή του ΤΤ άρχισε όπως ήταν λογικό να καταρρέει, πέφτοντας ως το 30%  μέχρι που ξύπνησε  επιτέλους η Επιτροπή  Κεφαλαιαγοράς κι ανέστειλε τη διαπραγμάτευση. Αργότερα, μέσα στη μέρα, πολλαπλασιάζονταν οι διαρροές που πρόδιδαν πως οι αποφάσεις έχουν ληφθεί, εξ ου και οι αντίστοιχες αδιαφανείς μεθοδεύσεις: επειδή προφανώς οι τέσσερις συστημικές τράπεζες δεν έχουν λεφτά για να κεφαλαιοποιήσουν το ΤΤ, θα πάει για σπάσιμο σε καλή και κακή τράπεζα  με σάρωμα των μικρομετόχων του προκειμένου όποια τράπεζα το πάρει να μη χρειαστεί αύξηση κεφαλαίου.  
Αυτά τα αδιαφανή και άσχημα πράγματα συνέβησαν χτες. Κι επειδή ό,τι κι αν ισχυρίζεται ο σημερινός ΥΠΟΙΚ εμείς έχουμε μνήμη, να πούμε ότι:  

• Το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο εισήλθε στο Χρηματιστήριο το 2006 με τις καλύτερες προοπτικές και την αξία της μετοχής στα 10 ευρώ. Τον Φεβρουάριο του 2007, η μετοχή άγγιξε τα 17.5 ευρώ και δεκάδες χιλιάδες μικρομέτοχοι εμπιστεύθηκαν τις οικονομίες τους στην τράπεζα αγοράζοντας τις μετοχές της. Τον τελευταίο καιρό η μετοχή του ΤΤ διαπραγματεύονταν στη ζώνη 0,25 έως 0,60 ευρώ, σήμερα το πρωί έπεσε στα 0,17 ευρώ και το μεσημέρι τέθηκε σε αναστολή.

• Το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο μέχρι πολύ πρόσφατα θεωρούνταν και ήταν η καλύτερη τράπεζα της αγοράς.  Είχε δείκτη χορηγήσεων προς καταθέσεις 65 % ενώ οι άλλες τράπεζες είχαν άνω του 100 %, υγιείς καταθέσεις με μεγάλη διασπορά συνολικά 11 δις και καθυστερημένα δάνεια περίπου 3% τη στιγμή που τα κόκκινα δάνεια του υπόλοιπου τραπεζικού συστήματος ήταν στο 20%. Συν τοις άλλοις, στα τεστ αντοχής του 2010, το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο είχε τον καλύτερο δείκτη κεφαλαιακής επάρκειας.

• Το ΤΤ είχε το 35% του ενεργητικού του σε ελληνικά ομόλογα αλλά η διοίκηση Φιλιππίδη είχε αγοράσει CDs προκειμένου να προστατέψει τους μετόχους της από τυχόν απώλειες, πλην όμως η κυβέρνηση την υποχρέωσε να τα πουλήσει. Ποιος θα δώσει λόγο γι’αυτό στους χιλιάδες μικρομετόχους του ΤΤ που θα χάσουν τα λεφτά τους; Ποιος θα δώσει λόγο για τη δεύτερη – μετά το κούρεμα των φυσικών προσώπων του PSI – κλοπή του ελληνικού κράτους σε βάρος μιας μερίδας πολίτων του που εμπιστεύτηκαν το δημόσιο και τις δημόσιες εταιρίες;  Έχουν καταλάβει αυτές οι κυβερνήσεις ότι σαρώνουν τα όποια ψήγματα εμπιστοσύνης των πολιτών τους τούς έχουν απομείνει;

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου